„Powrót Wilka” – Mirosław Tomaszewski

Powrót Wilka, Mirosław TomaszewskiTrójmiejski pisarz, Mirosław Tomaszewski, pod koniec ubiegłego roku został laureatem Gdańskiego Konkursu Literackiego im. Bolesława Faca. Książka, która zwycięży zostaje wydana i może trafić do szerszej rzeszy odbiorców. Tak właśnie stało się z powieścią „Powrót Wilka”, która niedawno trafiła do księgarń. Została wybrana przez jury, w którego skład wchodzili: prof. Ewa Nawrocka, Salcia Hałas, Tadeusz Dąbrowski, Jarosław Zalesiński. Osoby, które interesują się literaturą, z pewnością doskonale znają te nazwiska.

Głównym bohaterem książki jest tytułowy Wilk. Człowiek, który po latach wraca do Trójmiasta. Postanawia odbyć morską podróż w rodzinne strony. Wraz z żoną płyną aż z dalekiego Toronto do Gdyni. Tymczasem na wysokości Kilonii psuje się przekładnia w łodzi. Na rodzime wody bohater wpływa tyłem, rufą do przodu. Ta scena ma symboliczne znaczenie. Pokazuje nastrój Wilka, czyli Andrzeja Sakowicza. Zdaje on sobie sprawę, że powrót do przeszłości jest niemożliwy. Jednocześnie nadszedł właściwy moment, by stawić jej czoła.

Kolejne rozdziały pozwalają nam na bliższe poznanie Magdy, Jarka, Dżimiego, Anki, Bogdana. Oglądamy losy ludzi związanych z Wilkiem. Większość z nich należała do jednej załogi, grupy która w latach osiemdziesiątych wydawała nielegalnie podziemną prasę. Kilkoro przyjaciół postanowiło się spotkać po dziewiętnastu latach. Ich zjazd pozwoli na wyjaśnienie wielu znaków zapytania, które doprowadziły do podziału paczki. Co spowodowało, że grupa się rozpadła? Co ich poróżniło?

Wilk wyjechał z Polski porzucając ukochaną, która spodziewała się dziecka. Powrót Andrzeja może wiele zmienić. Czy rzeczywiście spotkanie z dawną miłością, synem doprowadzi do przełomu w życiu Wilka? Zobaczymy oczekiwania tytułowego bohatera oraz jego konfrontację z ludźmi, którzy przed laty byli mu bliscy. Tych ostatnich również będziemy mieli okazję poznać lepiej. Mirosław Tomaszewski tak skonstruował powieść, byśmy stopniowo odkrywali ich losy.

Rzeczywistość, jaką opisuje autor powieści, zaskakuje skrupulatnością w opisie. Czy będzie to Polska lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, czy ta z początku nowego tysiąclecia, wszystkie realia są świetnie oddane. Młodsi odbiorcy ujrzą świat, którego nigdy nie mieli okazji poznać. Puste półki w sklepach, działalność podziemia czy sam obraz Trójmiasta to w zasadzie podróż w czasie. Jak żyli wtedy ludzie? Widzimy, że pragnęli wolności. Niekoniecznie chodziło im o udział w zrywie o charakterze patriotycznym. Marzyli o tym, by móc być sobą. Kiedy już tę wolność otrzymali, każdy z bohaterów wykorzystał ją na swój sposób. Nie zawsze taką o jakiej śnił w latach młodości.

Mirosław Tomaszewski w pewnym sensie rozlicza swoich bohaterów. Widzimy w finale, kto rzeczywiście zdradził załogę i dlaczego tak się stało. Nie ma tu jednak miejsca na czarno-białe podziały na dobrych i złych. Autor pokazuje, co mogło doprowadzić do takiej sytuacji. Widzimy dlaczego ludzie decydowali się na współpracę ze służbami bezpieczeństwa. Na szczęście nie ma tutaj żadnego moralizatorstwa czy dydaktyzmu. Przyglądamy się ludziom i ich losom, takim jakie mogły wydarzyć się naprawdę w konkretnym miejscu i czasie.

Czytając „Powrót Wilka” nasunęły mi się skojarzenia z filmem, muzyką czy nawet teatrem. Mirosław Tomaszewski skonstruował powieść w taki sposób, ze można łatwo ją sobie wyobrazić, więc z pewnością na jej podstawie mógłby powstać ciekawy film. Historia będzie prowadziła nasze skojarzenia ku piosence Jacka Kaczmarskiego „Nasza klasa”, czy dramatu Tadeusza Słobodzianka, ale bohaterów „Powrotu Wilka” nie łączy chodzenie do tej samej placówki, a działanie w jednej grupie konspiracyjnej. Podczas lektury książki będą nam się nasuwały pytania natury etycznej. Autor nie zachęca do oceniania, wręcz przeciwnie pokazuje nam, jak trudne mogą być wybory dokonywane przez człowieka, niezależnie od czasów, w których żyje. Istotne jest zrozumienie i wysłuchanie drugiej osoby, tylko to może prowadzić do wybaczenia. W powieści pojawiają się też ciekawe nawiązania do sztuki żeglarskiej, nawet metafory często związane są właśnie z pływaniem. Warto sięgnąć po „Powrót Wilka”, by zobaczyć i zrozumieć losy pokolenia, które dojrzewało w latach osiemdziesiątych XX wieku. Dla niektórych będzie to podróż do świata z lat młodości.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *