Książka szwedzkiego pisarza, Pera Nilssona, pt. „Inny niż wszyscy” dotyka zaburzenia rozwoju zwanego zespołem Aspergera. To opowieść przeznaczona dla młodszych czytelników, z której dzieci dowiedzą się, czym jest owo dziwnie brzmiące zaburzenie. Czy to choroba, a może coś zupełnie innego? Historia nosi podtytuł „Opowiadanie o chłopcu, który chce wiedzieć, czy jest normalny”. Dlaczego Dawid, główny bohater opowiadania martwi się o swoje zdrowie psychiczne?
Per Nilsson postanowił opowiedzieć dzieciom o zespole Aspergera, ale nie w sposób encyklopedyczny, tylko snując opowieść z życia dzieci. W klasie Dawida, narratora w opowiadaniu „Inny niż wszyscy”, jest tak jak w każdej innej grupie. Niektóre dzieci są wysokie, inne niskie. Jedne się uczą świetnie, inne gorzej. Dawid natomiast kocha się w Milenie. Od nich wszystkich różni się natomiast Oskar, którego zachowanie jest szczególne. Niekiedy zapomina się przebrać w szatni, bo akurat nad czymś rozmyśla. Innym razem zamiast pracować na lekcji wpatruje się gdzieś przed siebie, a potem zaczyna wykład na temat częstotliwości użycia średnika w języku szwedzkim.
Oskar nie jest zwyczajny, a na dodatek pewnego dnia pani wyjaśnia uczniom, że chłopiec cierpi na zespół Aspergera. Nauczycielka tłumaczy dzieciom na czym to polega. Przede wszystkim podkreśla, że nie jest to choroba, choć najbardziej nieznośny chłopiec, Frederik zaczyna się z tego wyśmiewać. Anita natomiast pyta, czy Oskar wyzdrowieje.
Dawid po tym czego się dowiedział, zaczyna zastanawiać się nad sobą. A może on sam „jest stuknięty”? Nawet Frederik na coś cierpi – bo ma ADHD. Czy to oznacza, że wszyscy rozrabiacy też mają takie zaburzenie? A skoro Dawid niekiedy buja w obłokach, to może też jest taki jak Oskar? Te wszystkie pytania mnożą się w głowie chłopca i powodują u niego bezsenność. Bo w momencie, kiedy kładzie się do łóżka, zamiast spać, rozmyśla.
Per Nilsson w książce „Inny niż wszyscy” pokazuje perypetie chłopca, który odkrywa, że ludzie się od siebie różnią, choć paradoksalnie są tacy sami. Dawid zastanawia się, co oznacza tytułowa „inność”. Czy jeśli odrobinę różni się od innych, to znaczy, że jest szalony? A skoro zespół Aspergera nie jest chorobą, w takim razie czym? Te rozważania spędzają mu sen z powiek, bo początkowo wypowiedzi dorosłych tylko wprowadzają w jego życie chaos. Szybko jednak chłopiec dzięki rozmowom z rodzicami, przyjaciółmi i własnym rozmyślaniom, zaczyna rozumieć, że wcale nie musimy być dokładnie tacy sami, jak inni. Tak naprawdę każdy jest wyjątkowy w swej zwyczajności.
Książka „Inny niż wszyscy” została napisana niezwykle prostym językiem. Per Nilsson skupia się na problemie inności oraz opowiada o tym bez zbędnych ozdób. Istotne są przeżycia i doświadczenia Dawida. Widzimy świat z jego dziecięcej perspektywy. By jeszcze lepiej ta historia dotarła do młodego odbiorcy, wzbogacono książkę obrazkami. Ich autorką jest Pija Lindenbaum, która doskonale oddaje treść tej historii. Czarno-białe ilustracje przybliżają świat Dawida, a także wprowadzają nas w klimat. Opowieść jest wspaniałym pretekstem do rozmowy z pociechami (albo uczniami) na temat różnych zaburzeń, a także o tym, czym jest zwyczajność oraz inność. Myślę, że warto zmierzyć się z tym tematem, by dzieci, które rozpoczynają naukę w klasach młodszych nie czuły się zagubione, gdy w ich grupie są rówieśnicy dotknięci dysfunkcjami. Autor opisuje to w taki sposób, by już kilkulatki zrozumiały, że wcale nie musimy być tacy sami.