Kiedy piętnastolatka pisze pamiętnik, to natychmiast nasuwają nam się konkretne skojarzenia. Spodziewamy się opisów z czasów sielskich i cudownych, a może oczekiwać będziemy pewnego romantyzmu i sentymentalizmu. To wtedy mamy do czynienia z tym etapem w życiu, kiedy wszystko jest jeszcze przed nami. Jednak to, co pisze Mary Berg, niewiele ma z tym wspólnego. Za sprawą pamiętnika tej nastolatki trafiamy prosto do piekła – warszawskiego getta zaraz po wybuchu drugiej wojny światowej. 

Mary Berg, a właściwie Miriam Wattenberg, była w warszawskim getcie osobą uprzywilejowaną. Urodziła się w Łodzi, w 1924 roku, w zamożnej żydowskiej rodzinie. Jej ojciec był właścicielem galerii, natomiast matka urodziła się w Nowym Jorku i miała obywatelstwo Stanów Zjednoczonych. Dzięki temu rodzina Mary miała w czasie wojny lepszą pozycję, niż pozostałe osoby pochodzenia żydowskiego. Paszport dawał Wattenbergom przepustkę do… życia. Zanim jednak rodzina Mary wyjedzie do Stanów Zjednoczonych, wiele zdąży zobaczyć. Jeszcze przed końcem wojny młoda kobieta opublikuje swoją relację w USA, by uświadomić innym, co naziści zgotowali narodowi żydowskiemu.

Po wybuchu wojny, kiedy wojska niemieckie zaczynają zagrażać Łodzi, rodzina Wattenbergów postanowiła przenieść się do Warszawy. Po upadku stolicy, Niemcy szybko organizują getto. Dzięki pamiętnikom mamy okazję zobaczyć je od środka. Otrzymujemy opis życia codziennego dziewczyny, która musi szybko dojrzeć. Jest świadoma tego, że ma lepiej niż inni. Nie zapomina jednak o ludziach umierających z głodu. Mary ma co jeść, co nie znaczy, że jest jej z tym łatwo. Dlatego z troską opisuje wszystko, co widzi i jednocześnie rodzi się niej poczucie wstydu, że nie zawsze jest w stanie pomóc.

Mary Berg rozumie doskonale sytuację. Nie żyje złudzeniami, ponieważ widzi, jak stopniowo pogarsza się sytuacja Żydów. Po nazistach można się spodziewać wszystkiego, zresztą dziewczyna dokładnie opisuje jednego z takich najgorszych oprawców, nazywanego w getcie Frankensteinem. Bolesne dla niej jest również to, że nie można zaufać Polakom, ponieważ tak niewielu z nich pomaga Żydom. Częściej spodziewać się można tego, że wydadzą tych ukrywających się po stronie aryjskiej. Jeszcze inni pomagają, ale tylko i wyłącznie dla zysku.

Na pomoc nie przychodzi nikt. Ani Polacy, ani inne narody. Zbrodnie są na porządku dziennym. Nigdy nie wiadomo, czy po wyjściu z domu, uda się do niego wrócić. Później, kiedy będą trwały wywózki, rodzina Wattenbergów będzie internowana na terenie Pawiaka. Stamtąd bezsilnie będą obserwowali, jak leje się krew mieszkańców getta.

Jak wyglądało życie codzienne w tym piekle? Spodziewamy się obrazów cierpienia i rzeczywiście je otrzymujemy. W pamiętnikach znajdziemy również próbę poszukiwania zwyczajności. Młodzi ludzie próbują choć przez chwilę prowadzić życie typowe dla tego wieku. Dlatego spotykają się, rozmawiają, a nawet zajmują się kulturą – śpiewają, rysują, wystawiają sztuki.

Rodzinę Mary ocaliła wymiana na jeńców niemieckich internowanych przez aliantów. W styczniu 1943 roku została przeniesiona do francuskiego obozu w Vittel. Rok później trafia do Stanów Zjednoczonych. Już wtedy wie, co wydarzyło się w kwietniu w getcie, inni opowiedzieli jej o powstaniu, które miało tam miejsce. Podczas gdy jej się udało przeżyć, większość jej przyjaciół, kolegów i znajomych zginęła. Jeszcze w getcie otrzymuje od swojego ukochanego listy i jednocześnie ma świadomość tego, że kiedy wyjedzie, już nigdy więcej się nie zobaczą.

„Pamiętnik Mary Berg” nasuwa skojarzenia z „Dziennikiem” Anny Frank. W obu przypadkach otrzymujemy świadectwa opisujące tragiczne losy Żydów w czasie drugiej wojny światowej. Mary przeżyła, ale jednocześnie czuła się tym faktem obciążona. Dlatego postanowiła opisać w sposób dokładny i szczegółowy swoje doświadczenia z getta. Otrzymujemy niezwykle dojrzałą relację, którą warto poznać. Nie wolno pozwolić na to, by ta część historii została zapomniana. Natomiast język, którym posługuje się Mary Berg jest przystępny, więc po pamiętnik mogą sięgać nawet gimnazjaliści.