Nie wiem, czy młodzi miłośnicy filmów zaglądają jeszcze w stronę tego świata, kiedy kino było nieme i czarno-białe. Jednak to właśnie wtedy cała ta magia miała swój początek. Rodziły się wspaniałe gwiazdy. Jedną  z nich była Greta Garbo. Wielu ludzi zachwycało się tą aktorką. Dlaczego jednak nagle zniknęła z ekranów i nigdy na nie nie wróciła? To pytanie wciąż nas nurtuje i przyczynia się do tworzenia legendy Garbo. Robert Gottlieb postanowił opowiedzieć, kim była ta niezwykła aktorka, ale nie miał łatwego zadania; dlatego nie dziwi  podtytuł biografii: „Garbo. Najbardziej tajemnicza gwiazda Hollywood”.

W 1905 roku, w Sztokholmie, przyszła na świat Greta Lovisa Gustafsson. Nie należała do żadnej elity, ani nawet średniej warstwy społecznej. Była dzieckiem z biednej rodziny. Nie chodziła nawet do szkoły średniej. Po ukończeniu nauki pracowała w zakładzie golarskim, a potem sprzedawała kapelusze. Na pozór zwyczajna dziewczyna. Kiedy jednak zaczęła pozować do zdjęć, żeby zagrać w reklamie, odkryła swoje powołanie. Chciała zostać aktorką, brakowało jej jednak odpowiednich u8miejętności. Dostała się do szkoły Królewskiego Teatru Dramatycznego. Problem w tym, że studentom tej szkoły nie wolno było pracować. Greta musiała utrzymać się niewielkiego stypendium.

Młoda i początkującą aktorkę odkrył Mauritz Stiller. Postanowił ją ukształtować, ponoć on wymyślił słynny pseudonim dla Grety. Dzięki Stillerowi trafiła do Hollywood i znamy ją jako Garbo. Najpierw jednak zagrała w produkcjach szwedzkich, ale również w Berlinie. Nie były to role pierwszoplanowe. Dopiero wyjazd do Hollywood miał dać jej prawdziwą sławę. Stiller i Greta Garbo wyjechali z Europy w 1926 roku. Szybko się okazało, że Amerykanie pokochali aktorkę. Stała się wielką gwiazdą kina niemego.

Kino jednak rozwijało się prężnie i nadeszła era filmów z dźwiękiem. Greta okazała się równie dobra, jak do tej pory. Musiała się jednak nauczyć porządnie angielskiego i wyzbyć szwedzkiego akcentu. Wytwórnia MGM w pewnym momencie nie miała wyjścia, zaczęła spełniać życzenia Garbo. Dostawała ogromne gaże, miała wpływ na to, z kim grała. U jej boku pojawiały się największe sławy. Co ciekawe, nie wszystkie filmy uznawano za dobre. Aktorka dostała tylko honorowego Oscara, ale nawet nie odebrała go osobiście.

Kiedy miała 36 lat przeszła na emeryturę. Zniknęła na dobre. Nigdy więcej nie zagrała w żadnym filmie. Dlaczego tak postąpiła? Robert Gottlieb kreśli portret kobiety, która chciała być gwiazdą na swoich zasadach. Nie lubiła błysku flesza poza planem, źle się czuła, gdy wielbiły ją tłumy. Kiedy zaczęła grać w filmach, z dnia na dzień stała się sławna. Za co ludzie ją pokochali? To nie jest łatwa odpowiedź, ale warto spojrzeć na zdjęcia aktorki. Już od początku uważano Gretę za kogoś tajemniczego, sfinksa w kobiecej skórze. Robert Gottlieb również to podkreśla, zwłaszcza, gdy na końcu książki dodaje wspomnienia ludzi, którzy ją poznali. Każdy z nich opowiada o innej Garbo. Tak jakby kolejna relacja dotyczyła innej osoby.

Biografię Grety Garbo postanowił napisać nieprzypadkowy człowiek. Gottlieb jest znawcą teatru, kina złotej ery Hollywood, ale to nie wszystko. Autor książki redagował i wydawał tytuły największych amerykańskich pisarzy i pisarek. Nic dziwnego, że przeprowadza nas przez te początki kina w bezproblemowy sposób. Oglądamy wielki rozkwit hollywoodzkiego kina, ale poprzez udział w nim wspaniałej gwiazdy. Zaglądamy za kulisy, dowiadujemy się, jak powstawały te słynne obrazy. Oprócz tego autor odsłania przed nami to, czego nie wiedzieliśmy, czyli niemal 50 lat życia Garbo po zakończonej karierze, choć nie będzie tego wiele, gdyż aktorka bardzo dbała o swoją prywatność. Nie pokazywała się publicznie, nie wywoływała skandali. Warto dodać, że do biografii dołączono sporo zdjęć Grety Garbo. Oprócz tego otrzymujemy wstęp Tomasza Raczka. Wielu z mojego pokolenia pamięta jego dyskusje z Zygmuntem Kałużyńskim, więc dobrze że tego głosu nie zabrakło.

PS Książkę przetłumaczyła Monika Bukowska.