Piotr Smolar, autor książki „Zły Żyd” jest francuskim dziennikarzem polskiego pochodzenia. Urodził się w 1974 roku w Aix-en-Provence, ponieważ tam jego rodzice wyemigrowali z Polski. Stało się to w 1968 roku. Piotr Smolar zajmuje się w „Le Mondé” sprawami międzynarodowymi i  polityką zagraniczną Francji. Książka, która dzisiaj ma swoją premierę, została przełożona na język polski przez Agnieszkę Grudzińską.

Kim jest człowiek, który urodził się we Francji, a jego ojciec był działaczem opozycji antykomunistycznej w Polsce? Pytanie okaże się jeszcze bardziej skomplikowane, gdy dołożymy do tego historię dziadka Piotra Smolara. Grzegorz był żydowskim działaczem komunistycznym. Dla wielu bohater, dla innych zdrajca. Człowiek, który przeżył wojnę, wrócił do Polski, a potem działał aktywnie w PZPR, ale w 1968 r. w wyniku kampanii antysemickiej stracił pracę i został usunięty z partii. Ostatecznie udało mu się wyjechać na stałe do Izraela.

Piotr Smolar również trafił do tego kraju. Został  wysłany do Izraela jako korespondent. Przebywał tam przez pięć lat, Dzięki temu miał możliwość, by bliżej lepiej poznać kraj, w którym osiadł i zmarł jego dziadek. Tam też mógł zastanawiać się nad swoimi żydowskimi korzeniami. Choć bywało, że już wcześniej autora zaskakiwały pytania o tożsamość. Miał się opowiadać, czy jest Polakiem, czy Żydem. Kolegi w dzieciństwie podczas kłótni kazał mu wrócić do swojego kraju. A przecież Piotr Smolar urodził się we Francji. W takim razie dokąd miał wracać? Autorowi niekiedy zdarzało się kłamać w tej sprawie, gdy pytano kim jest. Uznawał, że tak będzie najłatwiej, w końcu jego historia rodzinna należała do tych bardziej skomplikowanych, wymagających długiego tłumaczenia.

Ojciec Piotra, Aleksander czuł się rozgoryczony faktem, że jego syn nie interesuje się przeszłością rodziny, nie dopytuje o korzenie. Tymczasem ta kwestia w pewnym momencie okazała się potrzebą, którą należało zaspokoić. Nikt przed najmłodszym z rodziny Smolarów nie ukrywał trudnej i złożonej przeszłości. Do snucia opowieści potrzebne były pytania, a te się nie pojawiały. Kiedy jako czytelnicy zaczniemy poznawać historię Hersza, czyli Grzegorza, a potem jego syna Aleksandra, to zrozumiemy skąd te uczucia zawodu ojca Piotra. Rodzinna historia Smolarów mogłaby posłużyć do nakręcenia kilku filmów sensacyjno-historycznych. Z tym, że nie byłaby to fikcja.

Z czasem narrator opowieści zaczyna się zastanawiać nad złożonością swojej rodzinnej historii. Czy ma ona jednak wpływ na jego tożsamość? Zresztą czy musi być ona jasno określona? Dlaczego kategoryzowanie w stylu: Żyd, albo Polak, albo Francuz miałoby być właściwe? Od razu widzimy, że mamy do czynienia ze złożoną kwestią. Do czego nas może doprowadzić owo wybieranie? Piotr Smolar pokazuje w swojej książce, że przypinając komuś łatkę, choćby tego tytułowego „Złego Żyda” wracamy do niechlubnej przeszłości. Wciąż dzielimy świat dualistycznie: na swoich i obcych, tych ostatnich traktując jako zagrożenie. Wielu nie zauważa, że takie podziały są niebezpieczne, a historia niczego ich nie uczy.

Książka „Zły Żyd” odczytywana może być jako fascynująca opowieść o losach kilku przedstawicieli jednej rodziny. Na przykładzie Grzegorza, Aleksandra i Piotra widzimy jak skomplikowane mogą to być historie. Oprócz tego razem z narratorem i autorem opowieści zadajemy sobie pytanie o tożsamość. Kogo z członków rodziny Smolarów można określić mianem Żyda? Czy Piotr również ma prawo tak siebie nazywać? Dlaczego w naszym języku wciąż żywe są te niesprawiedliwie oceniające epitety? W książce ujrzymy obraz współczesnego świata. Autor opowiada o jego złożoności, wielokulturowości, a jednocześnie o wewnętrznych sprzecznościach. Piotr Smolar zauważa, że zarówno w polskich, jak i izraelskich realiach politycznych pojawia się groźny moment. Taki, który może doprowadzić do powtórki z historii. W książce „Zły Żyd” znajdziemy zarówno ocenę tej sytuacji, a także przestrogę przed nią. Oby tylko wnioski płynące z tej lektury trafiły do właściwych osób.