Seweryna Szmaglewska przez jakiś czas była dla mnie autorką powieści „Czarne Stopy” – o przygodach harcerzy w czasie letniego obozu. Potem okazało się, że jest to również osoba, która jako jedna z pierwszych napisała książkę o obozie zagłady. „Dymy nad Birkenau” zostały wydane już w 1945 roku. W styczniu razem z dwiema innymi więźniarkami Seweryna Szmaglewska uciekła z ewakuacyjnego transportu, zaraz potem postanowiła spisać swoje doświadczenia. W ten sposób powstało świadectwo, które zostało uznane nie tylko za rzetelne świadectwo dokumentujące okrucieństwo oprawców, ale również wybitne dzieło literackie. Czytaj dalej
„Dymy nad Birkenau” – Seweryna Szmaglewska
2
Stanisław Grzesiuk określany jest mianem barda Warszawy, a jego piosenki popularyzowane są przez kolejne pokolenia muzyków. Słynny artysta wiódł burzliwe życie, a w czasie drugiej wojny światowej trafił do obozu koncentracyjnego. Choć jego autobiograficzny debiut został opublikowany już w 1958 roku, to jednak nie wszystkie wspomnienia obozowe mogły trafić na światło dzienne. Cenzura wciąż miała się świetnie. Teraz jednak mamy okazję poznać nowe wydanie, bez skreśleń. Dzisiaj ta książka jest ważnym świadectwem i co ciekawe po sześciu dekadach po premierze, nie stała się archaiczna. W 1958 roku wywołała burze i dyskusje, a sprawa trafiła do sądu, gdyż niektórzy więźniowie poczuli się oburzeni tym, w jaki sposób Grzesiuk opisał życie obozowe. Zamiast martyrologii dał nam szczegółowy i naturalistyczny opis.