Polscy czytelnicy mieli już okazję poznać S. A. Cosby’ego za sprawą powieści „Kolczaste łzy”. Sama również przeczytałam tę książkę i zrozumiałam, za co Amerykanie ją docenili. W U.S.A. została wydana w 2021, ale rok wcześniej pojawiła się „Asfaltowa pustynia”. Ona również doczekała się licznych nagród. Teraz i polscy czytelnicy mogą sięgnąć po ten tytuł, dzięki tłumaczeniu Jana Kraśki.

Powieść sensacyjna rządzi się pewnymi prawami. Musi się dużo dziać, ale czy w tym gatunku jest możliwe, by pokazać coś jeszcze? Okazuje się, że S. A. Cosby tego dokonał: dał nam świetną rozrywkę i ukazał drugie dno. Głównym bohaterem „Asfaltowej pustyni” jest Bug. Czarnoskóry właściciel warsztatu samochodowego kochający szybką jazdę i adrenalinę. Tę ostatnią zapewniają mu wyścigi samochodowe. Bug odziedziczył po swoim ojcu auto, które uwielbia. Przede wszystkim jednak zależy mu na swojej rodzinie. Dla żony i dzieci zrobiłby wszystko.

Beauregard „Bug” Montage mieszka na południu Stanów Zjednoczonych. Takich jak on ocenia się po kolorze skóry. Tyle że główny bohater nie jest niewiniątkiem. W swoim życiu przez jakiś czas kroczył ścieżką bezprawia. Postanowił z tego się wydostać i zacząć od nowa. Założył warsztat, by legalnie pracować, jak każdy prawy obywatel. Okazuje się jednak, że nie jest to takie łatwe. Na Buga spadają nieoczekiwane wydatki. Syn potrzebuje aparatu ortodontycznego, drugi okularów, córka chciałaby pójść na studia, a matka przebywa w domu opieki. Brakuje nawet na czynsz. Warsztat ledwie sobie radzi, ze względu na dużą konkurencję, więc Bug czuje się przyparty do muru. Żona bierze dodatkową pracę, by zarobić nieco więcej, ale to zaledwie kropla w morzu potrzeb.

Jak znaleźć właściwe rozwiązanie? Sytuacja wydaje się bez wyjścia, a Bug nie ma kogo prosić o pomoc, ale też nie potrafi tego robić. W jego świecie wydaje mu się, że mężczyzna powinien poradzić sobie sam. Kusząca okaże się pewna propozycja. Nielegalna oczywiście. Mimo próśb żony, Bug decyduje się na udział w skoku. Ona wie doskonale, jakie to niebezpieczne i jak trudno potem wrócić do normalnego życia. Bug potrzebuje jednak pieniędzy, ale prócz tego pociąga go adrenalina, jaka towarzyszy ucieczkom z miejsca włamania. Jak łatwo się domyślić, Bug będzie za kierownicą auta, kiedy trzeba będzie zniknąć z miejsca przestępstwa.

Podczas lektury książki „Asfaltowa pustynia” otrzymujemy dwie warstwy historii. Pierwsza, sensacyjna, okazuje się wartka i niezwykle wciągająca. Włamanie, ucieczki, komplikacje: naprawdę wiele się dzieje. Druga warstwa zabiera nas głębiej i zmusza do refleksji. Otrzymujemy obraz społeczeństwa amerykańskiego, które wciąż nie potrafi poradzić sobie z dyskryminacją. Kolor skóry naznacza bohaterów. Bug wszedł do świata przestępczego, nie tylko z tego powodu, że powiela los ojca. Trudno mu prowadzić legalną firmę, a tacy jak on przegrywają w konkurencji z warsztatami sieciowymi. Na pomoc nie może liczyć, więc zostają rozwiązania nielegalne. Czy da się wyjść z tego kręgu?

S. A. Cosby pokazuje, do czego prowadzą uprzedzenia rasowe. Południe Stanów wciąż jest dla takich jak Bug mało przyjaznym miejscem. Trudno wyrwać się z biedy czy przestępczości. By się odnaleźć w tym świecie, bohater próbuje trzymać sprawy we własnych rękach i rozwiązywać problemy prosto, ale niekoniecznie legalnie. W jego męskim świecie nie ma miejsca na słabości, ale to właśnie emocje Buga będą dla czytelnika atrakcyjne. Doświadczymy adrenaliny w czasie pościgów. Zobaczymy też, jakie będą konsekwencje powrotu bohatera do gangsterki. Bug chciałby wyrwać się z tego, ale podoba mu się to, co czuje w czasie, gdy dokonuje przestępstwa. Odkryje również, że nie da się tych dwóch światów pogodzić. Wtedy może już jednak być za późno. Warto poznać tę historię nie tylko dla brawurowej akcji z szybkimi samochodami i wystrzałami w tle. Mamy do czynienia z opowieścią o powtarzalności losu i próbie wyrwania się z błędów popełnianych przez poprzednie pokolenia.

PS Powieść na język polski przełożył Jan Kraśko.