Gertrude Stein uznawana jest za osobę, która miała wielki wpływ na rozwój literatury i sztuki modernistycznej. Urodziła się w Stanach Zjednoczonych, ale większość życia spędziła we Francji. Najbardziej polubiła Paryż. Nic dziwnego, ponieważ w czasach, kiedy żyła, była to stolica artystycznego świata. Sama Gertrude ceniła wybitnych malarzy, potrafiła dostrzec ich geniusz. Do swego domu zapraszała największe osobistości ze świata artystycznego, jeszcze zanim znaleźli się w centrum uwagi. Partnerką Stein była Alice B. Toklas, ale pozostawała w cieniu Gertrudy.

„Autobiografia Alice B. Toklas” jest dziełem, w którym zobaczymy życie, chciałoby się dodać tytułowej postaci, ale nic z tego. Choć narratorką opowieści jest Alice, tak naprawdę opowiada ona o Gertrudzie Stein. Mamy do czynienia z pewnego rodzaju autoironią. Od razu po tytule książki dodano przecież, kto jest jej autorką. Gdybyśmy jednak zapomnieli zerknąć na okładkę, na końcu tej historii otrzymamy pełne wyjaśnienie.

Alice Babette Toklas była o trzy lata młodsza od Gertrude. Kobiety poznały się w 1907 roku, po przybyciu Alice ze Stanów Zjednoczonych do Paryża. Były partnerkami do śmierci Stein w 1946 roku. Jako narratorka książki „Autobiografia Alice B. Toklas”, tytułowa postać snuje opowieść o tym, co działo się w życiu Gertrude właśnie od tego momentu, kiedy jako panna Alice trafiła do domu Stein. Kogo można było tam zastać?

Gertrude Stein zapraszała do siebie całą paryską bohemę. Jako osoba bezkompromisowa, posiadająca wyrobione zdanie na temat sztuki, mogła być kimś, czyjego zdania się obawiano. Miała doskonale wyrobione oko i gust, stała się kolekcjonerką sztuki nowoczesnej. Najpierw kupowała obrazy z bratem, potem sama. W jej domu na ścianach wisiały obrazy Matisse’a, Picassa, Picabii czy Juana Grisa. Było ją na to stać, bo ich obrazy wciąż były tanie. Tylko nieliczni dostrzegali geniusz tych artystów. Stein doceniła ich talent od początku. Jej kontakty z artystami nie ograniczały się tylko do nabywania ich dzieł. Można powiedzieć, że z wieloma artystami się przyjaźniła. Byli też twórcy, których talentu Gertrude nie uznawała. Krytykowała takich malarzy jak np. Maurice de Vlaminck, Georges Braque czy André Derain. W jej domu nie zabraknie też literackich wschodzących gwiazd (i słów uznania lub krytyki w stosunku do ich dzieł).

Alice opowiada również o twórczości Stein. Pokazuje, jak pisała, jak przyjmowano tę literaturę. Widzimy eksperymentującą pisarkę, której teksty trudno się czyta, ponieważ Gertrude Stein nie uznawała interpunkcji. Wydawcy namawiają ją do zmian, chcą, by książki były łatwiejsze w odbiorze. Nic z tego. Pisarka zachowuje swój styl, również pisząc „Autobiografię…”. Mimo że właśnie ten tytuł uznawany jest za jeden z najbardziej przystępnych, dostrzegamy język przypominający styl mówiony. Narratorka prowadzi coś w rodzaju monologu. Gawędzi o tym, co dzieje się w jej domu i czujemy się tak, jakbyśmy słuchali jej anegdotycznych opowieści. To co najważniejsze powtarza tak, żebyśmy lepiej to zapamiętali, albo zwrócili na te słowa szczególną uwagę.

Książkę „Autobiografia Alice B. Toklas” Gertrude Stein Modern Library uznało za jedno z najwybitniejszych dzieł XX wieku. W 1933 roku, kiedy została wydana po raz pierwszy, wzbudziła sensację. Portrety artystów jakie zobaczymy w autobiografii, nie spodobały się wielu opisywanym. Obraził się Ernest Hemingway, a Matisse i Braque napisali list otwarty „Świadectwo przeciw Gertrude Stein”. Warto sięgnąć po tę książkę, aby ujrzeć ten barwy obraz paryskiej bohemy. Jednak to nie jedyny powód, ponieważ interesujące jest również samo tło. Dostrzegamy przemiany jakie następują, widzimy dwie kobiety działające aktywnie w czasie pierwszej wojny światowej czy ich codzienność. Przekład Miry Michałowskiej oddaje ów nietypowy styl Gertrude Stein. Co ciekawe tłumaczka w pewnym sensie pogodziła Gertrudę i autora „Pożegnania z bronią”, bo przekładała na język polski również książki Hemingwaya.