Trudno wyobrazić sobie nawet niedaleką przyszłość. Doskonale wiemy, jak potrafi zaskoczyć to, co przychodzi z dnia na dzień. Jednak wielu pisarzy posiada tak rozwiniętą wyobraźnię, że pozostaje nam tylko otworzyć szeroko usta ze zdumienia. Czy to dar, czy może widza i umiejętność interpretacji faktów? Trudno powiedzieć, ale już dziś możemy dowiedzieć się, co o przyszłości myślą polscy autorzy. Wydawnictwo Powergraph postanowiło dać czytelnikom dziesięć opowiadań, w których zobaczymy, jak pisarze wyobrażają sobie niedaleką przyszłość w kontekście nauki i edukacji. Sama jestem nauczycielką i widzę, jak szybko zmienia się rzeczywistość. Edukacja nigdy nie nadąży za tym rozwojem, ale jaką ma szansę w tym wyścigu?

Autorami dziesięciu tekstów umieszczonych w zbiorze są: Radek Rak, Michał Protasiuk, Justyna Hankus, Rafał Kosik, Aleksandra Zielińska, Wojciech Gunia, Olga Niziołek, Michał Cetnarowski, Magdalena Salik, Janusz Cyran. Jeśli znasz te nazwiska, z pewnością czytasz polską literaturę fantastyczną czy science-fiction. Trudno jednak nie zauważyć, że to pisarze, którzy mają coś do powiedzenia w świecie, w którym literki nadal coś znaczą. Tak, archaiczne czytanie, wciąż znajduje swoich odbiorców. Skoro tu jesteś, to znaczy, że teksty pisane wciąż są dla kogoś istotne.

Wiele jest oburzenia w mediach, gdy recenzje pisze AI, a nie człowiek. Wciąż jednak uważamy, że w świecie cyfryzacji ta inteligencja jest tak sztuczna, że staje się łatwa do wykrycia, w końcu nie ma duszy i osobowości. Czy jednak powinniśmy się bać AI? A może należałoby wykorzystywać jej możliwości? Nie potrafimy jednak określić, jakie będą konsekwencje jej stosowania. Co zatem dostrzegli autorzy opowiadań?

Zaskakujące jest to, że każdy z pisarzy ma nieco inną wizję edukacji i sztucznej inteligencji. Radek Rak nie odbiega daleko w przyszłość, a pokazuje sytuację nauczycieli i uczniów. Wizja, o której marzą nauczyciele: od godziwej płacy za wycieczki, poprzez szacunek do zawodu. Jednak niepokojące staje się to, co widzi narratorka, młoda nauczycielka, a co naprawdę dzieje się między jej uczniami. „Lekcje obrony przed nowymi technologiami” pokazują, że trzeba chronić się przed złem, które szuka sobie drogi do naszych serc. Nowe wynalazki nie muszą mieć z tym wiele wspólnego, gdyż to człowiek dokonuje właściwego wyboru.

W wizjach autorów widzimy świat, w którym wykładowcy muszą zmienić pracę, gdyż zastępują ich boty. Zamiast uczyć, pracują w gastronomii. Wykłady dla studentów są on-line, tylko zajęcia integracji społecznej odbywają się z żywymi ludźmi. W innym opowiadaniu technologia zamiast dostosować się do człowieka sprawia, że to on musi się pozbyć indywidualnych cech i dopasować do ogółu. Innej drogi nie ma.

Pamiętam swoją fascynację w młodości „Sposobem na Alcybiadesa” Edmunda Niziurskiego. Czy w przyszłości uczniowie również będą chcieli pójść na łatwiznę? Jak sobie poradzą w nowoczesnym świecie? Czy zdadzą test na dorosłość i na czym on będzie polegał? W opowiadaniu Michała Protasiuka pt. „SPONAR” będziemy mogli zobaczyć uwspółcześnioną wersję tej historii nieco na opak, bo to uczniowie muszą tu uczyć. Kogo? Warto sprawdzić.

Trudno opisać w kilku zdaniach opowiadania ze zbioru „PoznAI przyszłość”. Każde z nich wymagałoby osobnej recenzji. Dlaczego? Każdy autor posada własny styl pisarski, a także inną wizję podejmowanego przez siebie tematu. Wszyscy jednak zmuszają czytelnika do refleksji. Okazuje się, że nie uciekniemy przez tym, co daje nam już nie przyszłość, a teraźniejszość. Możemy jednak zadawać sobie pytania i śledzić wizje innych umysłów. Wybór między tym, co dobre a złe należy do nas samych, jednak czy dostrzegamy wszystkie odcienie szarości, które są pomiędzy? Pisarze pokazują nam ciekawe, choć niekiedy również mroczne wizje. Choć na co dzień nie czytam wyłącznie książek science fiction, to lubię zastanawiać się, dokąd zmierzamy. Książka „PoznAI przyszłość” pokazuje nam różne możliwe ścieżki. Pytanie tylko, na której z nich się znajdujemy?