„Koniec punku w Helsinkach” – Jaroslav Rudiš

Koniec punku w Helsinkach, Jaroslav RudišJaroslav Rudiš zadebiutował w 2002 roku powieścią „Niebo nad Berlinem”. Zarówno pierwszy tytuł jak i „Grandhotel” doczekały się ekranizacji. W 2010 w Czechach pojawiła się kolejna jego książka: „Koniec punku w Helsinkach”. W Polsce została wydana trzy lata później. Autor cieszy się sławą nie tylko we własnym kraju, ale i u nas jego powieści są uznawane za warte uwagi.

Akcja powieści „Koniec punku w Helsinkach” rozgrywa się dwutorowo. Poznajemy dziennik młodej dziewczyny – miłośniczki punka. Jest 1987 rok, a dziewczyna ciągle cierpi na ból gardła. Wszystko wskazuje na to, że winę za to ponosi niedawny wybuch w elektrowni w Czarnobylu. Siedemnastolatka mieszka w Czechosłowacji i przeżywa swój młodzieńczy bunt. Słucha muzyki punkowej, jej ukochanym zespołami są Die Toten Hosen, Dezerter, Sex Pistols, Moskwa czy Siekiera. Może ich słuchać tylko dzięki polskiemu radiu – Trójce. Nastolatka buntuje się przeciwko systemowi. Tak jak inni punkowcy głosi hasło: no future. Nawet pisząc pamiętnik nie stosuje znaków interpunkcyjnych. Mieszka w Czechosłowacji, ale czuje się Niemką – po babci. Zresztą jedyna piątka jaką ma w szkole, jest właśnie taka ocena z języka niemieckiego. Czytaj dalej

„Dziewczynko, roznieć ogieniek” – Martin Šmaus

Dziewczynko, roznieć ogieniekDebiutancka powieść Martina Šmausa, „Dziewczynko, roznieć ogieniek” została zauważona i nagrodzona w konkursie Magnesia Litera w kategorii Debiut Roku 2006 oraz przez czeski Klubu Książki (2005). W Polsce również nie przeszła bez echa, ponieważ w 2014 roku zakwalifikowała się do finałowej siódemki „Angelusa”.

Historia romskiego dziecka Anreja Dunki przypomina tragedię grecką. Życie chłopca nie jest sielskie, ale na wskroś tragiczne. Powiązane też z historią, która miała ogromne znaczenie dla egzystencji Romów. Dunkowie mieszkali na Polanie. Miejscu, które z perspektywy czasu wydawało się sielskie, choć nigdy takie nigdy nie było – przez trudne relacje z gadziami. Jedynie cofając się do czasów austro-węgierskich, udaje się Cyganom znaleźć arkadię – kiedy to mogli wędrować i zajmować tym, co tak najbardziej kochali. Czy tak było w rzeczywistości, czy może pamięć bywa ulotna? Czytaj dalej

„Zdarzyło się pierwszego września” – Pavol Rankov

Zdarzyło się pierwszego wrześniaKsiążka „Zdarzyło się pierwszego września [albo kiedy indziej]”, której autorem jest Pavol Rankov, została nagrodzona w tym roku Angelusem. Tę Literacką Nagrodę Europy Środkowej przyznaje się we Wrocławiu, twórcom prozy, którzy „podejmują w swoich dziełach tematy najistotniejsze dla współczesności, zmuszają do refleksji, pogłębiają wiedzę o świecie innych kultur”. Przyznam, że chciałam się dowiedzieć, z kim przegrało „Ostatnie rozdanie” Wiesława Myśliwskiego.

Do tej pory nie miałam okazji, by zetknąć się z twórczością Pavla Rankova. Czytałam za to sporo pozytywnych opinii na na temat „Zdarzyło się pierwszego września”, a sama Nagroda Angelus, nie pozwoliła mi przejść obok tego tytułu obojętnie. Czytaj dalej