Książka „Święta noc” jest kontynuacją „Dziecka piasku”. Autor – Tahar Ben Jelloun – to marokański pisarz tworzący w języku francuskim. W 1987 roku otrzymał za „Świętą noc” Nagrodę Goncourtów i był pierwszym pisarzem pochodzącym z Maghrebu, uhonorowanym tym prestiżowym wyróżnieniem.
Narratorką opowieści jest Zahra, młoda dziewczyna, traktowana przez ojca jak mężczyzna. Po dwudziestym siódmym dniu ramadanu nadchodzi noc przeznaczenia. Czas, kiedy „żadne dziecko nie powinno umrzeć ani cierpieć”. Wtedy też nastaje okres niewinności i można wszystko naprawić. Umierający ojciec Zahry postanawia przyznać się do błędu oraz pozwolić kobiecie być sobą. Wcześniej, pragnąc syna, po narodzinach ósmej córki – kazał wszystkim uznać, że to chłopiec.
Na łożu śmierci ojciec wyzwala ją z roli, którą narzuca płeć męska i prosi o przebaczenie. Dla Zahry było to więzienie, z którego nie mogła się wyzwolić. Ten akt łaski powoduje jednak, że zostaje odrzucona przez całą rodzinę. Nie pozostaje jej nic innego, jak odejść, by móc być w pełni wolną. Aby tak się stało, musi odrzucić swoją przeszłość i zapomnieć o niej. Jednak, czy jest to możliwe?
Kobieta odbywa podróż. Część wędrówki ma charakter baśniowy, metaforyczny. Zahra nie może odnaleźć się w wiosce dzieci, które ją odrzucają, bo posiada jakąś tajemniczą skazę. Wreszcie trafia do domu niewidomego Konsula. Tutaj bohaterowie też żyją w świecie iluzji. Mężczyzna nie jest prawdziwym konsulem, taki tytuł nadała mu siostra, która pragnęła dla niego takiej właśnie kariery. Krępa zatrudnia Zahrę, ale trudno jej będzie zaakceptować to, co zacznie się rodzić między ślepcem, a dziewczyną.
Książka „Święta noc” w niezwykle poetycki sposób opowiada o niespełnionym pragnieniu wolności. Główna bohaterka z jednego więzienia trafia do kolejnego. Początkowo pojawia się nadzieja na wyzwolenie się z narzuconej płci i odkrywanie kobiecości przez Zahrę. Jednak stopniowo zaczyna dopadać ją przeszłość. Ponosi karę z rąk swoich najbliższych, choć nie popełniła żadnej zbrodni. Pragnęła jedynie wolności.
Ben Tahar Jelloun pisze językiem lirycznym. Miesza konwencję baśniową, rodem z „Baśni tysiąca i jednej nocy”, z przypowieścią. Jego opowieść staje się bardzo metaforyczna oraz wieloznaczna. Jednak język jakim się posługuje autor, sprawia czytelnikowi wielką przyjemność, choć sama historia jest bardzo smutna i przejmująca. Książka zmusza czytelnika do refleksji nad istotą wolności. Dotyka też problemu feminizmu w świecie muzułmańskim. Miłość i erotyka są opisane w subtelny sposób. Orient przenika również strefę uczuć, dzięki temu powstaje zmysłowy obraz. Jednak sielanka między bohaterami nie trwa długo. Mrok wyłania się z zakamarków, by dopaść Zahrę. Bohaterowie wolni mogą być jednak w słowach. Dlatego właśnie język jest tak ważny w tej historii.
„Święta noc” może być odbierana jako opowieść o wolności oraz samotności. Świat nie pozwala indywidualności zakwitnąć, a inność i wrażliwość zostają stłamszone. Dlatego właśnie ta książka jest tak smutna. Jednak wizyjne obrazy rysowane przez autora, poetycki język oraz przesłanie powieści, powodują, że w czytelniku rodzi się wiele pytań o uniwersalne kwestie. A historia na długo pozostaje w pamięci.
Za książkę dziękuję Wydawnictwu Karakter.
Książka „Czuwając nad nią” w 2023 roku zdobyła prestiżową Nagrodę Goncourtów. U nas to wyróżnienie może nie jest aż tak doceniane, ponieważ wciąż częściej zauważamy literaturę anglojęzyczną, ale Nagroda Goncourtów liczy się w świecie, więc uznałam, że warto przyjrzeć się powieści. Autorem „Czuwając nad nią” jest Jean-Baptiste Andrea, francuski powieściopisarz, ale też reżyser filmowy i scenarzysta. Jest to jego pierwsza książka przetłumaczona na język polski, choć autor ma w swoim dorobku cztery tytuły. Już debiut doczekał się uznania, ale to właśnie najnowsza powieść pt. „Czuwając nad nią” otrzymała najważniejsze francuskie wyróżnienie literackie. Czytaj dalej 
Temat przyjaźni często poruszany jest w najnowszej literaturze. W powieści „Strzeżcie się niezwykłych kobiet” Claire Delannoy autorka skupia się na relacjach między osobami płci żeńskiej, a my będziemy mogli się przyjrzeć temu, jak różne oblicza może mieć przyjaźń. Francuska pisarka do tej pory opublikowała cztery książki. Pierwsza nich „La guerre, L’Amérique” otrzymała Nagrodę Goncourtów w kategorii debiut. Na język polski przetłumaczona została jedynie najnowsza powieść Claire Delannoy, a wydało ją niedawno wydawnictwo Czarna Owca.